Azərbaycanlı abituriyentlərin xaricdə təhsil siyahısında Türkiyə uzun illərdir birinci yerdədir. Son illərdə isə tez-tez verilən sual budur: Türkiyə bahalaşdıqca alternativ varmı? Bu yazıda Qazaxıstanı məhz bu bucaqdan — Türkiyə ilə müqayisədə — nəzərdən keçiririk.
Qiymət fərqi nə qədərdir?
Qazaxıstan dövlət universitetlərində illik təhsil haqqı əsasən 1,100,000 – 1,900,000 tengə, yəni təxminən 3,960 – 6,840 manat aralığındadır (1 AZN ≈ 278 tengə, avqust 2026).
Tibb istiqamətində fərq daha aydın görünür: Qazaxıstanda beynəlxalq tələbələr üçün ümumi tibb illik 3,500–7,000 dollar aralığındadır. Türkiyədə özəl universitetlərdə eyni ixtisas bundan xeyli yuxarıdan başlayır.
Yaşayış xərcləri
| Xərc | Aylıq (tengə) | Təxmini AZN |
|---|---|---|
| Universitet yataqxanası | 18,000 – 24,000 | ~65 – 86 |
| Ərzaq | 40,000 – 60,000 | ~144 – 216 |
Şəhər seçimi vacibdir: Astana Almatıdan təxminən 29% ucuzdur. Yataqxanada qalan tələbə üçün aylıq ümumi xərc real olaraq 250–350 manat aralığına sığır.
Dil məsələsi — Türkiyədən fərqli tərəf
Türkiyənin əsas üstünlüyü dil yaxınlığıdır. Qazaxıstanda isə tədris qazax, rus və ingilis dillərində aparılır və azərbaycanlı tələbələr adətən rusdilli qrupları seçir.
Bu, konkret bir nəticə verir: rus dilini bilirsinizsə Qazaxıstan güclü alternativdir; bilmirsinizsə hazırlıq fakültəsi bir il əlavə edir və qiymət üstünlüyünün bir hissəsi itir.
Viza tərəfi
Azərbaycan vətəndaşları Qazaxıstana 90 günədək vizasız daxil ola bilir. Ancaq tədris ili 90 gündən uzun olduğu üçün qəbuldan sonra C9 təhsil vizası və ya müvafiq qeydiyyat rəsmiləşdirilməlidir — vizasız rejim turist statusudur, təhsil statusu deyil.
Diqqət: diplomun tanınması
Hansı ölkəni seçməyinizdən asılı olmayaraq bu mərhələni əvvəlcədən öyrənin. Azərbaycanda xarici diplomların tanınması qaydalarına görə tələbənin təhsil aldığı ölkədə normativ təhsil müddətinin ən azı yarısı qədər olması tələb olunur; tibb və səhiyyə ixtisaslarında əlavə olaraq Səhiyyə Nazirliyinin rəyi və Dövlət İmtahan Mərkəzinin qiymətləndirməsi tələb edilir.
Nəticə
Qazaxıstan Türkiyəni tam əvəz etmir, amma büdcəsi məhdud və rus dilini bilən tələbə üçün ciddi alternativdir — xüsusilə tibb və texniki ixtisaslarda.
Qazaxıstan üzrə qəbul qaydaları, sənəd siyahısı və universitet seçimi barədə ətraflı bələdçini AzStudy saytında oxuya bilərsiniz. AzStudy rəsmi qeydiyyatlı şirkətdir (VÖEN 1007990751) və ilkin konsultasiya pulsuzdur.
Şəkil mənbəyi: Foto: ictimai mülkiyyət (Wikimedia Commons)